September 24th 2026

૭૫ મી વર્ષગાંઠ – સંભારણું – ૧૯

૭૫ મી વર્ષગાંઠ – સંભારણું – ૧૯
અમેરિકાના ત્રેવીસ વર્ષના વસવાટ પછી પાછા ભારત જઈ વસવાનું નક્કી કર્યું. એ નિર્ણય ખરેખર યોગ્ય સમયે લીધો અને એ સત્ય સાબિત થયું. અત્યારે ભારતમાં વયસ્ક નાગરિકો માટે એટલી બધી સગવડ છે કે એકલા માણસને પણ રહેવાની કોઈ તકલીફ ના પડે. ઘરના દરવાજે બધી વસ્તુ મળી જાય. દુધવાળો ઘરે આવે, ઈસ્ત્રીના કપડાં લેવા ઘરે આવે. લેબ વર્ક માટે લોહી વગેરે ઘરે આવી લઈ જાય અને રિપોર્ટ પણ ફોનમાં આવી જાય. બ્લિન્કીટ, બીગ બાસ્કેટ, એમેઝોન જેવી વેબ સાઈટ પરથી શાકભાજીથી માંડી જીવન જરૂરિયાતની બધી જ વસ્તુ ઘરના દરવાજે ઉપલબ્ધ હોય. ઘરના કામ માટે નોકર, અને ગાડી હોય તો ડ્રાઈવર અને નહિ તો ઉબર, ઓલા જેવી રીક્ષા, ટેક્ષી હાજર. જીવન જીવવું સહજ બની જાય. વાતચીત કરવા અને ધ્યાન રાખવા પાડોશી.
મારૂં જીવન પણ સરસ ગોઠવાઈ ગયું હતું. સાહિત્યની મારી ગમતી પ્રવૃતિ મળી ગઈ હતી, પણ સંતાનો હજી અમેરિકા અને કેનેડામાં હતા અને આ વર્ષે મારા જીવન અધ્યાયના ૭૫ વર્ષ પૂરાં થતા હતાં એટલે મારી પુત્રવધૂ (જે મારી દીકરી જ છે) દીકરાની પ્રબળ ઈચ્છા હતી કે હું અમેરિકા આવું. મારા જમાઈ દીકરી અને ખાસ તો પૌત્રી પણ આગ્રહ કરી રહ્યાં હતા.એમની આ પ્રેમાળ લાગણી સામે મારે નમતું જોખવું પડ્યું.
ન્યુ જર્સી મારા દીકરા વહુને ત્યાં આવી અને ઘર આખું મારા જન્મદિવસની ઉજવણી માટે શણગાર્યું હતું હજી એ અચંબામાંથી બહાર આવું ત્યાં તો બે દિવસ પછી જન્મદિવસની ઉજવણી ભાગ બીજો, મને બહામાસ ક્રુઝની ચાર દિવસની સફરની ભેટ.
મને ૨૦૦૦ની સાલ યાદ આવી ગઈ જ્યારે “કહો ના પ્યાર હૈ” પિક્ચર આવ્યું હતું, ત્યારથી મનમાં એક ઈચ્છા હતી કે દરિયા પર તરતું એક નગર અને એ મઝા મારે પણ માણવી છે! વિશાળકાય આગબોટના નવમા માળે અમારી રુમ હતી. પંદરમાં માળ પર ખાનપાન જોતા ધરાવ નહિ અને ખાતાં ધરાવ નહિ. એકવાર આગબોટમાં દાખલ થાવ એટલે એક અજાયબ જાદુઈ નગરીમાં આવી ગયા હો એવું લાગે. ચાર હજાર જેટલા પ્રવાસી અને ૧૬૦૦ જેટલા આગબોટ સંચાલન કરનાર અને સેવકો પણ ખબર જ ના પડે કે આટલા બધાં માણસો જહાજ પર છે. આગબોટ દરિયાની છાતી ચીરી આગળ વધતી જાય પણ આપણા પેટનું પાણી પણ ના હાલે. રમત ગમત, નાટકના શો, નાચગાન સહુ પોતાની મસ્તીમાં મશગુલ. બાલક્નીમાં બેઠા બેઠા દરિયાના પાણીના બદલાતા રંગ, સાથે સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત જોવાની મઝા. અકાશના અવનવા રંગો૧ ઓહોહો! હજી જાણે હું કેફમાંથી બહાર નથી આવી.
ન્યુ જર્સીથી મારી દીકરીને ત્યાં ગઈ તો જાણે મારું બાળપણ પાછું આવી ગયું. મીઠડી એવી મારી પૌત્રી નાની નાની કરતી મારી આસપાસ ઘૂમતી રહી. નાની મને શીરો બહુ ભાવે, બનાવશોને? હુમ તમને મારા હાથે પાસ્તા બનાવીને ખવડાવીશ. નાનિ મારે લઝાનિયા ખાવા છે, એવી તો કેટલીય ફરમાઈશ!
નાની કાલે આપણે ફરવા જશું પછી હું તમને સરસ હોટલમાં લઈ જઈશ. તમને કયું પરફ્યુમ ગમે એવી લાડભરી વાતો. હોટેલ પાસે પહોંચ્યા તો પપ્પાને કહે “તમે નાનીને ટિમ હોર્ટનની કોફી તો ચખાડો” કોફી પીને અમે હોટલમાં અંદર પહોંચ્યા તો મારા જન્મદિવસની તૈયારી. મને ભાવતી કેક અને મીણબત્તીથી ટેબલ શણગારેલું. ભેટ સોગાદ
તૈયાર. મારી દીકરી બે વર્ષ પર મને મળવા ભારત આવી હતી ત્યારે સહજ જ વાત નીકળતાં મેં કહ્યું હતું કે “મારા કાનનું કાણું મોટું થઈ ગયું છે એટલે કોઈ બુટ્ટી પહેરાતી નથી” એ વાત એને યાદ હતી એટલે દીકરી જમાઈએ હીરાની કડી ભેટમાં આપી.
એક મહિનાની યાત્રામાં હ્યુસ્ટન આવી તો મારી બહેન બનેવી અમારું મિત્રમંડળ, બસ રોજ જન્મદિવસ ઉજવાતો રહ્યો. ખરે જ આ મારું સૌભાગ્ય આટલો પ્રેમભાવ બાળકો બહેન મિત્રો તરફથી મળ્યો.
આ જન્મદિવસ મારા માટે જીવનભરનું સંભારણું છે જેની શરૂઆત વડોદરા મારા ભાણેજ અને એના કુટુંબથી થઈ અને હજીતો ભારત પાચી ફરીશ ત્યારે મુંબઈ મારા મિત્રો આ પ્લેટીનમ જન્મદિવસ મારી સાથે ઉજવવા આતુરતાપૂર્વક મારી રાહ જોઈ રહ્યાંછે.
અસ્તુ,
શૈલા મુન્શા

September 24th 2026

ખાટી મીઠી હળવી પળો

“ઉંમરનો તકાજો છે શાણપણનો,
પણ મનનો તકાજો છે ગાંડપણનો.

ડહાપણની સીધી રેખા ચાલવામાં,
મન ગૂંચવાય છે દુનિયા ભાળવામાં.”
(કાવ્ય પંક્તિ-શૈલા મુન્શા)

જીવનના આ પડાવે ઘણીવાર મન યાદોના ઉપવનમાં ફરવા નીકળી પડે છે, અને ખટ મીઠા પ્રસંગોની હારમાળા નજર સમક્ષ તરવરી ઉઠે છે.
એવા જ એક બે મધુરા પ્રસંગોની વાત આજે મારે કરવી છે.
અમેરિકામાં રહેતા ભારતીય લોકો બધા તહેવારો કે સીમંત લગ્નપ્રસંગ જેવા પ્રસંગો ઉજવતા હોય એમાં અને ભારતમાં ઉજવાતા પ્રસંગો, તહેવારોમાં ઘણો ફરક હોય છે. લગ્નપ્રથાની ઉજવણીમાં પણ ફરક. અહીં વસતા ભારતીય લોકો હજી તો પરંપરાગત રીતે એમના દીકરા કે દીકરીના લગ્ન કરે છે જો બન્ને પાત્ર ભારતીય હોય તો, પણ સાથે સાથે અહીં જન્મીને મોટા થયેલા બાળકો અહીંની પ્રથા પણ અનુસરતા હોય છે.
એવીજ એક પ્રથા “Bridal shawer” જેમાં જેના લગ્ન થવાના હોય એ છોકરીની બધી બહેનપણી અને મમ્મીની બધી બહેનપણીઓ ભેગી થાય, રમત રમે અને છેલ્લે બધા ભેટસોગાદ અને આશીર્વાદ આપીને છુટા પડે. ગઈકાલે આવીજ રીતે અમે બહેનો અમારા મિત્રની દીકરીના ” Bridal shawer” માટે બપોરે એક મિત્રના ઘરે ભેગા થયા અને ત્રણ ચાર કલાક ધમાલ મસ્તી ચાલી. સાંજે બધાના પતિદેવો પણ રાત્રિભોજન માટે ત્યાં આવ્યા.
સરસ રીતે બધો કાર્યક્રમ પાર પડ્યો. મોટાભાગના મિત્રો રવાના થઈ ચુક્યા હતા અને અમે ચાર-પાંચ દંપતી ગપ્પાં મારતા હતા. લગ્નના પ્રસંગનો માહોલ હતો અને એક બહેનને પોતાના લગ્નજીવનના દિવસો યાદ આવી ગયા. એમના પતિનો ઉછેર ભારત બહાર થયો હતો અને એમને ગુજરાતી બોલતા આવડે પણ વાંચતા ના આવડે. એ બહેને તો સગાઈ થઈ એટલે હોંશમાં આવી ને પ્રથમ પ્રેમપત્ર લખ્યો. ભાઈને ગુજરતી વાંચતા આવડે નહિ એટલે એણે એની બહેનને કહ્યું, બહેનને પણ ગુજરાતી વાંચતા આવડે નહિ. એમને એમની બાને કહ્યું તો બા કહે મારાથી તારો કાગળ ના વંચાય.
આખરે લગ્નની પહેલી રાતે એમણે પત્નીને કાગળ આપીને કહ્યું આ વાંચી સંભળાવ. હું ક્યારનો એ જાણવા આતુર છું કે તે મને શું લખ્યું હતું? અમે બધા એ સાંભળીને ખડખડાટ હસી પડ્યા. કાગળ ઉપરથી વાત સાહિત્ય તરફ ફંટાઈ. બીજા એક ભાઈ બોલી ઊઠ્યા કે જુવાનીના કાળમાં હું બહુ અલંકારિક ભાષામાં લખતો હતો. બાજુમાં જ એમના પત્ની બેઠા હતાં એ બોલી ઊઠ્યા કે આપણા લગ્નને ચાલીસ વર્ષ થશે મેં તો ક્યારેય કોઈ અલંકારિક ભાષા સાંભળી નથી, અને બીજા મિત્રે ટહુકો કર્યો કે હવે તમને અલંકારિક ભાષામાં નહિ પણ સોનાના અલંકારોમા રસ છે.
આમ હળવી પળો માણીને બધા છુટા પડ્યા.
અસ્તુ,
શૈલા મુન્શા

Type in

Following is a quick typing help. View Detailed Help

Typing help

Following preferences are available to help you type. Refer to "Typing Help" for more information.

Settings reset
All settings are saved automatically.