May 31st 2015

મા ની આશિષ!

th.jpg mother tear

ઝુરતી આંખો આજે પણ ને,
નીતરતા આંસુ આજે પણ!

રહેતી જે છબી દિલના ખુણે,
હર પળ તુજને શ્વસુ આજે પણ!

ક્યાંથી લાવું એ વહાલભર્યો સ્પર્શ,
નથી પાસે તોય, શોધું આજે પણ.!

હતી પાસે તો કરી ના માવજત,
શરમથી મુજને કોસું આજે પણ!

પાલવે બાંધી તુજ વહાલની પોટલી
માવડી નત મસ્તકે વંદુ આજે પણ!

શૈલા મુન્શા. તા. મે ૭/૨૦૧૫

May 31st 2015

કયા સંબંધે!

rakshabandhan
કોણ પોતાના અને કોણ પારકાં! સંબંધો ની આ માયાજાળ એમા ગોરંભાતી અનેક જીંદગીઓ. લોહીના સંબંધોની લાગણી અને સુવાસ ક્યારેય મુરઝાતી નથી, પણ કદીક અંતર વધી જાય છે ત્યારે ઘવાયેલું હૈયું પોકારી ઉઠે છે કે પોતાના માનીએ એ ખરે જ શું પોતાના બને છે? અને જે પારકાં છે એ ક્યારે પોતાના બની જાય એનો આભાસ પણ નથી થતો.

આપ્તજનોના સંબંધમા ઉતાર ચઢાવ આવે તોય છેવટે “ડાંગે માર્યા પાણી કદી છુટા ન પડે” એ કહેવત મોટાભાગે સાચી જ પડે છે.

વાત આજે એ સંબંધની કરવી છે જેનુ કોઈ નામ નહોતુ અને ક્યારે એ સ્વ થી ય વિશેષ પોતાનો બની ગયો એ ખબરે ના પડી.

સીમા જ્યારથી સમજણી થઈ ત્યારથી એક દિવસ એવો આવતો કે એનુ બાળ માનસ કેટલાય સવાલોથી ઘેરાઈ ઉઠતુ. મમ્મી સરસ તૈયાર થઈને હાથમા પૂજાની થાળી ને મિઠાઈ લઈ હોંશભેર સીમાને કહેતી, “બેટા જલ્દી કર, મામાને ત્યાં રાખડી બાંધવા જવાનુ છે, મારો ભાઈ રાહ જોતો હશે” ને સીમાનો સવાલ દર વર્ષની જેમ મમ્મીને પુછાતો “મમ્મી મારે કોઈ ભાઈ નથી?

એનો જવાબ પંદર વર્ષની સીમાને બળેવને દિવસે જ મળી ગયો.

મમ્મી ની ખાસ બહેનપણીનો દિકરો રાકેશ દરવાજે આવી ઊભો અને પોતાનો હાથ લંબાવતા બોલી ઉઠ્યો, “સીમા મને રાખડી બાંધ, આજથી હું તારો ભાઈ”

સીમાને રાકેશ ઉનાળાની રજામા સ્કુલના કેમ્પમા દસ દિવસ સાથે હતા. રાકેશના મમ્મી જ્યોતિમાસી જે શાળામા પ્રિન્સીપાલ હતા ત્યાંજ સીમાની મમ્મી શિક્ષીકા તરીકે નોકરી કરતી હતી, અને એ સ્કુલમા ન ભણતા હોવાં છતા શિક્ષકોના બાળકો હોવાના નાતે બન્ને જણ આ કેમ્પમા ભાગ લઈ શક્યા હતા.

કેમ્પના છેલ્લા દિવસે એક રમત રમાડાઈ જેમા દરેકને એમના સપના વિશે પુછવામા આવ્યું. કોઈ એ ડોક્ટર બનવાનુ સપનુ જોયું હતુ તો કોઈએ વકીલ. કોઈએ શિક્ષક બનવાનુ તો કોઈએ ક્રિકેટર. જ્યારે સીમાનો વારો આવ્યો ત્યારે એનાથી મનની વાત કહેવાઈ ગઈ. “બાળપણથી મારૂં એક સપનુ હતુ કે મારે એક ભાઈ હોય, મોટી થઈ ને હું કાંઈપણ બનીશ પણ મારા ભાઈને રાખડી બાંધવાનુ તો નહિ જ ને! મામા માસી ના દિકરાઓ મારા ભાઈ તો કહેવાય પણ!! બોલતા બોલતા એની આંખો છલકાઈ ઊઠી”

રાકેશના દિલમા સીમાની એ દર્દભરી આંખો ઘર કરી ગઈ, ને બળેવના દિવસે ભાઈ બની દરવાજે આવી ઊભો. એ ઘડી ને આજનો દિવસ, સગા ભાઈથી સવાયા બની સંબંધને મહોરવા દીધો છે. કયા સંબંધે!!

સીમા જીવનની એ કારમી પળ ક્યારેય ભુલી શકે એમ નથી જ્યારે એકસિડન્ટમા માને ગુમાવી. પિતાની છત્રછાયા તો કોલેજના પ્રથમ વર્ષે જ ગુમાવી હતી પણ મમ્મી નાની બેન અને સાવ નાનકડો અબુધ ભાઈ જેને શું ગુમાવ્યુ કે શું રહ્યુ એની કોઈ હજી સમજ નહોતી એમનો સાથ હતો, અને રાકેશ અને જ્યોતિમાસીને માસાની હુંફ હતી. નાના, નાની ને મામા માસી સહુએ આર્થિક અને માનસિક સથવારો આપ્યો હતો.

જ્યારે મમ્મીનુ ચાર જ વર્ષમા એકસિડન્ટમા નિધન થયું ત્યારે સીમા સાવ નોંધારી બની ગઈ. આપ્તજનો તો હતા જ અને સહુની હુંફ પણ હતી પણ સીમા જે માનસિક યાતના મા થી પસાર થઈ રહી હતી એનો અંદાજ કોઈને નહોતો. સવારથી મળવા આવનાર એકનો એક સવાલ પુછે અને સીમા રડતાં રડતાં એજ દુઃખદ ઘટના દોહરાવે. એમાથી મુક્તિ બે જણે અપાવી. નાના, નાની જે સીમા અને નાના બહેન ભાઈનો અભ્યાસ ન બગડે એટલે મન પર પથ્થર રાખી એમની સાથે રહેવા આવ્યા હતા અને વીસ વર્ષના રાકેશે.

નાના એ બધા મળવા આવનારને કડક ચેતવણી આપી કે કોઈ સીમાને દુર્ઘટના બાબત કોઈ સવાલ ન કરે, અને રાકેશ બીજા દિવસે રાતે નવ વાગે ગાડી લઈ હાજર થઈ ગયો. સીમાથી નાનો પણ રાતોરાત જાણે એ મોટોભાઈ બની ગયો, અને નાનાને વિનંતી કરી કે થોડીવાર માટે એ ત્રણે પોતાના ભાઈ બહેનોને ખુલી હવામા બહાર લઈ જવા માંગે છે.

સીમાને પહેલીવાર અનુભવ થયો કે માથે દુઃખનો પહાડ તુટી પડ્યો હોય તોય કોઈ હાથ પકડી ખુલી હવામા બહાર લઈ આવે, સોસાયટી ના બગીચામા થોડો સમય મૌન બની સાથે બેસે, નાનકડા ભાઈને એક આઈસક્રીમ અપાવે, જાણે કાંઈ ન કહેવા છતાં કેટલુંય કહી જાય “કોઈ ચિંતા ના કરતા, હું તમારો ભાઈ હમેશ તમારી ઢાલ બની ઊભો રહીશ.”

એ સધિયારો એ હિંમત જીવનભર સીમાની સાથે રહ્યા છે.

કયા સંબંધે!

શૈલા મુન્શા તા.૦૫/૦૭/૨૦૧૫

April 20th 2015

મોનિકા-અમારી રાજકુમારી

મોનિકા અમારા ક્લાસમા લગભગ ત્રણ વર્ષથી છે. અહીં અમેરિકામા હું સ્પેસિઅલ નીડ વાળા બાળકો સાથે કામ કરૂ છું જેમની વય ત્રણ થી પાંચ વર્ષની હોય, અને મોનિકા ત્રણ વર્ષની થઈ અને અમારા ક્લાસમા આવી. હમણા ૭મી એપ્રીલે જ એને છ વર્ષ પુરા થયા.
મોનિકા ખરેખર અમારી રાજકુમારી છે. કાળા ભમ્મર ઘુઘરાળા વાળ અને રંગ ખુબ ગોરો. ત્વચા એટલી કોમળ કે ગાલ જાણે રૂના પોલ. આવી ત્યાર થી પોતાની દુનિયામા મસ્ત.આમ તો મેક્સિકન છોકરી પણ આટલી ગોરી, જાણ્ર યુરોપિયન જ લાગે એવા મેક્સિકન મે ઓછા જોયા હતા, પણ સમન્થાએ મને કહ્યુ કે કોલમ્બિઆના મેક્સિકનો આટલા રૂપાળા હોય.
મોનિકા ત્રણ વર્ષથી અમારી સાથે અને હવે પહેલા ધોરણમા જશે એટલે બીજા ક્લાસમા જશે પણ એના જેવી હોશિયાર પણ ખુબ જ Autistic બાળકી મે જોઈ નથી. ઘરમા સહુની ખુબ લાડકી એ દેખાઈ આવે. આવી ત્યારથી એને કલર કરવાનુ ખુબ ગમે. કોઈપણ ચિત્ર આપીએ એટલે કલાક સુધી એમા રંગ ભર્યા કરે.ધીરે ધીરે ક્રેયોન કલર એનુ વળગણ બની ગયા. જ્યાં જાય ત્યાં એના હાથમા એકાદ કલર પેન્સિલ પકડેલી જ હોય.જેટલા ક્રેયોનના બોક્ષ હોય એ બધા એને જોઈએ. અમારી હાલત એવી થઈ ગઈ કે અમારે મોનિકાના આવતા પહેલા બધા બોક્ષ સંતાડી રાખવા પડે. હોશિયાર એટલી કે બીજા બાળકોને રંગ પુરવા ક્રેયોન આપીએ અને એને જુના, એના તોડેલા ક્રેયોન આપીએ તે ના ચાલે. એને પણ નવુ બોક્ષ જ જોઈએ.
હવે તો બોલતા ઘણુ શીખી ગઈ છે એટલે ક્લાસમા આવતાની સાથે ” color a cow, બોલવા નુ શરૂ કરે. અમે ના પાડીએ એટલે color a Bever, color a Lion એમ એક પછી એક પ્રાણી ઉમેરાતા જાય. એને ચીઢવવા જ અમે ના કહીએ એટલે એનો ગુસ્સો જોવા જેવો “Alright I can wait” સાંભળવા મળે. જે ગુસ્સા અને રૂવાબથી મોનિકા બોલે એ સાંભળવા જ અમે ના પાડીએ, પણ મોટાભાગે તો અમારે તરત ગુગલમા જઈ એ પ્રાણી નુ પિક્ચર એને બતાવવું પડે અને એ બેન રાજી થાય એ પિક્ચરની કોપી કાઢી એને કલર કરવા આપવું પડે.
મોનિકાનુ ડ્રોઈંગ પણ સરસ. સરસ મજાની બિલાડી કે માછલી નુ ચિત્ર દોરે અને પછી રંગ ભરે.
સંગીતનો પણ એટલો જ શોખ પણ આ તો અમારી રાજકુમારી. જે ગીત એને સાંભળવું હોય એ જ અમારે કોમ્પ્યુટર પર ચાલુ કરી આપવું પડે. પહેલા ધોરણના બાળકો વાંચે એ સ્ટોરી બુક મોનિકા વાંચી શકે, પણ એનો મુડ હોય તો!
મોનિકાને કાંઈ જોઈતુ હોય અને અમે ના પાડીએ એટલે અમારા શબ્દો અમને જ સંભળાવે “That is not yours” અને પછી ખિલખિલ હસી પડે.
આવી અમારી રાજકુમારી બે મહિનામા અમને છોડીને બીજા ક્લાસમા જશે પણ એની યાદ સદા અમારા દિલમા રહેશે.

શૈલા મુન્શા. તા ૦૪/૨૦/૨૦૧૫

April 17th 2015

લહેરાતી રહી.

પાના કિતાબના ફરતાં રહ્યા,
ને બસ જીંદગી વંચાતી રહી.

કળી એક ઉઘડી જ્યાં બાગમા,
ને ખુશ્બુ વસંતની મહેકાતી રહી.

ગગન ને ગોખ ઊગ્યો તારલો,
ને ચાંદની ચોફેર ફેલાતી રહી.

પ્રગટી ગંગા શંભુની જટા થકી,
ને બની ગંગાસાગર પુજાતી રહી.

સુખ દુઃખના લેખાંજોખા અહીં,
ને જીંદગી આમ લહેરાતી રહી.

શૈલા મુન્શા. તા ૦૪/૧૭/૨૦૧૫

March 30th 2015

આવી વસંત

૧૯૩૦ની સાલ અને ભારતભરમા આઝાદી નો જુવાળ. ગાંધીજી ની દાંડીકુચ ની હાકલ. ઘરે ઘરથી લોકો દાંડીકુચમા જોડાવા નીકળી પડ્યા હતા. રમણભાઈ પણ એમાના એક હતા. શાંતાબેનની પણ ઘણી ઈચ્છા હોવા છતા એ જોડાઈ ના શક્યા કારણ એમને છેલ્લા દિવસો જતા હતા. રમણભાઈએ બરડા પર અંગ્રેજોની લાઠીના માર પણ ઝીલ્યા અને જેલની હવા પણ ખાધી. જ્યારે ઘરે આવ્યા ત્યારે આંગણામા ચાર મહિનાનો રૂપાળો રમતિયાળ દિકરો હીંચકે ઝુલતો હતો. દેશભક્તિની ભાવનાવાળા રમણભાઈએ દિકરાનુ નામ પાડ્યું સુદેશ.
બા બાપુજી, દાદા દાદી અને કાકા કાકીના સંયુક્ત પરિવારમા લાડ પ્યારમા સુદેશ મોટો થયો.એકબાજુ એ કોલેજના પહેલા વર્ષમા આવ્યો અને ભારત અંગ્રેજોની ગુલામીથી મુક્ત થયું. અમદાવાદમા રમણભાઈની નાનકડી ડાય કેમિકલની ફેક્ટરી હતી એમા મદદરૂપ થવાય એ આશયે સુદેશ કોલેજમા સાયન્સ વિષય લઈ આગળ વધ્યો. ભણવામા પહેલેથી જ ખુબ હોશિયાર હોવાથી ચાર વર્ષમા તો B.Sc with Chemistry ની પદવી લઈ બાપુજી સાથે ધંધામા જોડાઈ ગયો.
સુદેશની હોશિયારી અને આવડતને લીધે ફેક્ટરીનો સારો વિકાસ થવા માંડ્યો અને ડાય કેમિકલમા નવા નવા ક્ષેત્રે આગવી પ્રતિભાના જોરે અમદાવાદ બહાર ગુજરાતના બીજા શહેરોમા ધંધાનો વિકાસ થવા માંડ્યો.
કુટુંબની પ્રતિષ્ઠા, સુદેશની આવડત એની રીતભાત અને મળતાવડાપણા ને લીધે નાતમાથી લગ્ન માટે સારી સારી દિકરીઓના માગા આવવા માંડ્યા. એ જમાનામા હજુ પ્રેમ લગ્નો એટલા પ્રચલિત નહોતા. લગ્ન એ ફક્ત બે વ્યક્તિ નહી પણ બે કુટુંબ વચ્ચે બંધાતો નાતો હતો, એટલે માબાપે પસંદ કરેલી બે ત્રણ કન્યામા થી ઉમા પર સુદેશની પસંદગી ઉતરી. ઉમા દેખાવડી તો હતી જ પણ એથી ય વિશેષ ખુબ સમજુ અને વડિલોની માન મર્યાદા જાળવનારી હતી. ધામધુમથી લગ્ન લેવાયા અને રૂમઝુમ પગલે ઉમા નો ગૃહપ્રવેશ થયો.
માથે આશીર્વાદનો હાથ મુકતા રમણભાઈ અને સોડમા ઉમાને લેતા શાંતાબેન બોલી ઉઠ્યા, ” ઉમા આજ તુ આપણા ઘરે વહુ નહી પણ અમારી દિકરી બનીને જ આવી છે. વર્ષોથી દિકરી ની ખેવના હતી એ આજ પ્રભુએ પુરી કરી. અમારે મન જેવો સુદેશ તેવી જ તુ. આ ઘર તારૂ છે અને તને અહીં કોઈ વાતની ઉણપ કે ઓછપ નહી આવવા દઈએ.”
ઉમા ધીરે ધીરે નવા ઘર નવા વાતાવરણમા ગોઠવાતી ગઈ. વર્ષો વિતતા ગયા અને સુદેશ ઉમા પ્રેમ મા મગન જીવન માણતા રહ્યા. લગ્ન ની પાંચમી વર્ષગાંઠ ખુબ ધામધુમથી ઉજવાઈ. મોટા હોલમા રમણભાઈએ દિકરા વહુ માટે પાર્ટી રાખી હતી અને સહુ સગાંવહાલા, મિત્ર મંડલને ને ભાવભીનુ આમંત્રણ મોકલ્યું હતું.
રાતે પાર્ટી પતાવી ગાડીમા સહુ પાછા ફરી રહ્યા હતા અને કાકી સાસુએ મમરો મુક્યો, “ઉમા હવે આગળ શું વિચાર છે? ક્યારે અમને પોતરા પોતરી નુ મોં જોવા મળશે?તમારા બા બાપુજી, અમારા બધાની ઉમર વધતી જાય છે, હવે તો ઘરમા પારણુ બંધાય એની રાહ જોઈએ છીએ.”
શાંતાબેને ત્યારે તો વાત વાળી લીધી કે સમય આવે સહુ થઈ રહેશે, પણ મનમા તો એ પણ ઈચ્છી રહ્યા હતા કે ક્યારે સારા સમાચાર સાંભળવા મળે. બીજા બે વર્ષ વીતી ગયા અને શાંતાબેને સુદેશને બોલાવી ઉમાને સારા ડોક્ટર પાસે લઈ જવાનુ કહ્યું.
ડોક્ટરોના મત પ્રમાણે બન્ને જણમા કોઈ ખામી કે ઉણપ નહોતી ધીરજ અને રાહ સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ નહોતો.
દશ વર્ષ થયા અને કુટુંબી જનો મા અને ખાસ કરીને ઘરના ઘરડાં ફોઈ નો ઉતપાત અને ચણભણાટ શાંતાબા ને પરેશાન કરવા માંડ્યો. પહેલા તો ભુવા જતિની અને બાધા આખડીની વાત કરવા માંડ્યા. જ્યારે રમણભાઈએ કડક શ્બ્દોમા એ વહેમ અંધવિશ્વાસ ને માનવાની ના પાડી ત્યારે ફોઈ પાસે બીજો વિકલ્પ હતો, સુદેશના બીજા લગ્ન કરાવવાનો.
ફોઈ અને બીજાં કહેવાતા સગાઓની રોજની કટકટથી થાકી છેવટે શાંતાબેને પહેલી અને છેલ્લીવાર સહુની બોલતી બંધ કરી દીધી. ” ખબરદાર કોઈએ સુદેશના બીજા લગ્નની વાત કરી છે તો, ઉમા મારી દિકરી છે અને નસીબમા જે લખ્યું હશે તે થશે પણ કોઈએ મારી દિકરીને મહેણા ટોણા મારવાની જરૂર નથી.” રમણભાઈએ પણ એમા પોતાનો સુર પુરાવ્યો ત્યારે ફોઈ મોં મચકોડતા બોલ્યા ” હું તો વંશ આગળ વધે માટે આટલા કાલાવાલાં કરતી હતી, બાકી તમે જાણો અને તમારી વહુ.”
દિવસો પસાર થતા રહ્યાં ઉમા ધર્મ ધ્યાન મા વધુ ડુબતી ગઈ અને સુદેશ ધંધો વિસ્તારવામા. ફક્ત ભારતમા જ નહિ પણ વિદેશ મા જેવા કે મેક્સિકો, બ્રાઝીલ વગેરે દેશોમા એમનો માલ જવા માંડ્યો.
જોત જોતામા અઢાર વર્ષો પસાર થઈ ગયા. શ્રાવણ મહિનો ચાલતો હતો અને હમેશની જેમ ઉમા એ એક વાર ફરાળ કરી આખો મહિનો ઉપવાસ કરવાનુ ચાલુ કર્યું.પાંચ છ દિવસ ગયા અને સવારે ઉઠતા ઉમાને સહેજ ચક્કર જેવું લાગ્યુ. ખાસ ધ્યાન આપ્યા વગર ઉમા કામે વળગી. બીજા દિવસે પણ એજ હાલત અને વધારામા ઉલટી જેવું લાગ્યું. ઉબકા આવે પણ વિશેષ કાંઈ નહિ. ઉમા ને લાગ્યું ફરાળ ખાવાને લીધે વાયુ પ્રકોપ થયો હશે. શાંતાબેન પણ બે દિવસ થી જોઈ રહ્યા હતા કે ઉમા થાકી જતી લાગે છે.
દિવસના પણ એકાદ બે વાર જરા ચક્કર જેવું લાગ્યું એટલે ઉમા એ સુદેશને વાત કરી અને સુદેશ બધા કામ પડતાં મુકી ઉમાને ડોક્ટર પાસે લઈ ગયો. સુદેશને મનમા ડર હતો કે ઉમાને કોઈ બિમારી તો નહોતી લાગુ પડી?
ડોક્ટર ઉમાને તપાસી બહાર આવ્યા, ચહેરો હસુ હસુ થતો હતો. સુદેશ ને ચિંતીત જોઈ ડોક્ટર બોલ્યા, ચિંતાની તો વાત છે જ. ઉમાને સારા દિવસો જાય છે પણ આટલી ઉમ્મરે ગર્ભાવસ્થા હોય તો ધ્યાન ખુબ રાખવું પડશે. ક્ષણભર તો સુદેશ ડોક્ટરનુ બોલવું સમજ્યો જ નહી, પણ બીજી જ ક્ષણે ડોક્ટરના હાથ પકડી ગળગળો થઈ ગયો.
ઘરે પહોંચતા વેંત શાંતાબા ના ખોળામા માથુ મુકી હીબકાંભેર રડી પડ્યો. આંખમાથી ચોધાર આંસુ સરતા હતા અને ચહેરો હસતો હતો. ઉમાનો ચહેરો શરમથી લાલ થઈ ગયો હતો. જ્યારે ખુશીના સમાચાર જાણ્યા કે તરત જ શાંતાબેને હુકમ બહાર પાડી દીધો ઘરના આપણા ચાર સિવાય અને ઉમાના માબાપ સિવાય કોઈને પણ આ સમાચાર જણાવાના નથી. બહાર તો બધાને એમ જ જણાવવાનુ કે ઉમાને કમરનો દુખાવો છે અને ડોક્ટરે(complete bed rest) પુરે પુરો આરામ કરવાનો કહ્યો છે. સાતમે મહિને ડોક્ટરે કોઈ ખતરો નથી નો રિપોર્ટ આપ્યો ત્યારે ઘરમેળે ખોળો ભરી ઉમા સુખરૂપ બાળકને જન્મ આપે એ જ પ્રાર્થના કરી. નવ મહિના ઉમાની દેખભાળ સગી મા થી વિશેષ કરી.
આજે રામનવમી નો તહેવાર હતો. ઋતુ પણ બદલાવા માંડી હતી. ચારે તરફ વાસંતી વાયરા અને ફુલોની ખુશ્બુ હવામા તાજગી ને તરવરાટ ફેલાવી રહી હતી.
ઉમા અને સુદેશ ના જીવનમા પણ આજે અઢાર વર્ષે વસંત આવી હતી. રામ ના લવ કુશની જેમ ઉમા એ પણ બે તંદુરસ્ત જોડિયા દિકરાઓ ને જન્મ આપ્યો હતો.
(સત્ય ઘટના પર આધારિત)

શૈલા મુન્શા. તા ૦૩/૨૯/૨૦૧૫

March 16th 2015

છુટાછેડા

સોનેરી વાંકડિયા વાળ, અને પચાસ વર્ષે પણ જાજરમાન લાગે એવી એલિઝાબેથ એના મિત્ર વર્તુળમા એલીના નામથી જાણીતી. ગોરી ગોરી અમેરિકન યુવતી. જો કે યુવતી તો ના જ કહેવાય પણ જ્યારે પણ માઈકલનો ફોન આવે તો જાણે સોળ વર્ષની ટીનએજ બાળકી પોતાના પ્રેમી સાથે વાત કરતી હોય એમ ચહેરા પર સુરખી છવાઈ જાય.

મારવીન એનો દિકરો. પચીસ વર્ષનો ગભરૂ જુવાન. મા ના સોનેરી વાળ એને પણ વારસામા મળ્યા.ખાસ્સો છ ફુટનો તંદુરસ્ત જુવાન. એલી રોજ એને પોતાની સાથે સ્કુલમા લઈ આવે અને એક ટેક્ષી એને ત્યાંથી બીજી ખાસ Autistic behavior childern ની સ્કુલમા લઈ જાય. બહારથી તંદુરસ્ત દેખાતો મારવીન માનસિક રીતે પાંચ વર્ષના બાળક જેવો. પહેલી નજરે કોઈ કલ્પી પણ ના શકે કે આવો સુંદર દેખાવડો યુવાન પુરૂં બોલી પણ શકતો નથી. ચહેરો હમેશ હસતો અને આંખો ખુબ બોલકી, પણ extremely Autistic. આ બાળકો હોશિયાર તો હોય પણ એમના દૈનિક કાર્યમા જો ફેરફાર થાય તો વિફરતા વાર ના લાગે.

વીસ વર્ષે કોલેજ પુરી કરી એલી ટ્રાવેલ એજન્સીમા નોકરી એ વળગી અને જોબ પર જ સ્મિથ સાથે ઓળખાણ થઈ બે વર્ષના સહવાસ બાદ બન્ને લગ્નબંધન મા બંધાયા. પ્રેમના પ્રતિક જેવો મારવીન જન્મ્યો અને બન્ને ની ખુશીનો પાર ના રહ્યો, પણ આ ખુશી ઝાઝું ના ટકી જ્યારે એમને ખબર પડી કે મારવીન કોઈ સામાન્ય બાળક નથી પણ એનામા માનસિક ખામી છે.

એલી એ મનોમન જ નક્કી કરી લીધું કે એ બીજા બાળકની મા નહિ બને અને મારવીન ના ઉછેરમા કોઈ કમી નહી આવવા દે. વર્ષો વિતતા ગયા અને સ્મિથ નો માલિકીપણાનો ભાવ વધતો ગયો. એવું નહોતું કે એ મારવીનને ચાહતો નહોતો પણ જાણે એલીની બીજા બાળક માટેની ના સામે વેર વાળતો હોય તેમ એલી પર વધુ ને વધુ હુકમ ચલાવતો થઈ ગયો. મારવીન ને સાંજે ફરવા કેમ ના લઈ ગઈ? મારવીન માટે આજે પાસ્તા કેમ ના બનાવ્યા? એવી નાની નાની વાતો નુ બતંગડ બનાવી ઝગડાનુ કારણ શોધતો રહ્યો.

બન્ને જણ જોબ કરતા હતા પણ એલી એકલી જ મારવીનની માનસિક પંગુતા માટે જવાબદાર હોય તેમ એલીને મદદરૂપ થવાને બદલે એના કામમા કાંઈને કાંઈ વાંધા વચકા કાઢવાની સ્મિથને આદત પડી ગઈ હતી. એલી ફક્ત ને ફક્ત મારવીન ને ખાતર જ આ ત્રાસ ભોગવતી રહી.ધીરે ધીરે એલીને લાગવા માંડ્યુ કે એને કોઈ એવો જોબ શોધવો જોઈએ જેમા એ વધુ સમય મારવીન સાથે રહી શકે. એલી એ ટીચર સર્ટીફીકેશન ની તૈયારી કરવા માંડી.

સંગીત એલી માટે એક શોખ અને મારવીનને ખુશ રાખવાનુ સાધન હતું. જ્યારે પણ મારવીન અપસેટ થાય એલી ગીટાર પર કોઈ ધુન છેડે અને મારવીન નો ઉપદ્રવ શાંત થઈ જાય. પચીસ વર્ષના વહાણા વીતી ગયા ને જ્યારે સહનશક્તિ ની હદ આવી ગઈ ત્યારે એલીએ ફેમીલી કોર્ટમા છુટાછેડા માટે અરજી કરી. સ્મિથનો ત્રાસ એ વધુ સહન કરવા માંગતી નહોતી. સરસ મઝાની સંગીત શિક્ષકની નોકરી સ્કુલમા મળી ગઈ હતી. મારવીન એની સાથે આવતો અને એની સાથે જ પાછો જતો.

કોર્ટે છુટાછેડા મંજુર કર્યા પણ અઠવાડિયામા અમુક કલાક મારવીન પિતા સાથે રહે એવી શરત કરી.મારવીન પોતાની પાસે હોય ત્યારે સ્મિથ એને મોડો સુવા દે, જાણી જોઈને એલી ને લેવા બોલાવે અને પોતે મારવીનને લઈ બહાર જતો રહે. છુટાછેડા થયા બાદ પણ એલીને પજવવામા કોઈ કસરના છોડે. જ્યારે મારવીન એલી પાસે હોય તો ફોન કરી હેરાન કરવાનુ છોડે નહી. મારવીન કેટલા વાગે સુતો? આજે મારવીન ને મોડો લઈને આવી એટલે મને બે કલાક ઓછા મળ્યા, મારવીનને કોક કેમ પીવડાવી? મારવીનને જીન્સ કેમ પહેરાવ્યું? એની દાઢી કરી નથી? જાણે એલી મારવીન પર કેટલોય અત્યાચાર કરી નાખતી હોય!

અત્યાચારનો કાયમી અંત આવી ગયો.

એલીને એનો હમદર્દ માઈકલ મળી ગયો. એ પુરી સ્વતંત્ર બની ગઈ. કોર્ટે મારવીનની પુરી કસ્ટડી એલીને સોંપી દીધી.

શૈલા મુન્શા તા. ૦૩/૧૬/૨૦૧૫

March 7th 2015

હાઈકુ

૧- કથા ને વ્યથા,
જોડાય ના ક્દી શું?
વ્યથા જ કથા.

૨-આવી વસંત
સફેદી ચારેકોર,
કમી રંગની

3- રંગાય મન.
ભરી છાબ રંગોની,
આવી વસંત.

૪- ખેલશે હોળી
વિધવા મથુરાની
કાળાશ દુર.

૫- લોહીની હોળી
જગવે ધર્માંધતા
રાજનેતા ઓ.

૬- ફુંટી કુંપળ
જાગે જીવન નવું,
હૈયા મહીં તો!

૭- મન બેચેન,
શીદ અટકી ગયા?
આવીને દ્વાર!

૮- આવી વસંત,
દેખાય છે બાગમાં,
મનમા નહી?

શૈલા મુન્શા તા ૦૩/૦૭/૨૦૧૫

March 1st 2015

બિંબ પ્રતિબિંબ

ઉમાનો પાંચમો જન્મદિવસ. ખુબ બોલકી એ લાડકી પૌત્રી ના સવાલોનો મારો કદી ખુટે નહિ. અજબની એની દુનિયા, અમારી એ ઢીંગલી નો સંસાર એની ઢીંગલી ની આસપાસ જ ઘુમે. ફોન કરીએ તો કહેશે “નાની હમણા હું બહુ બીઝી છું ઢીગલી ને નવડાવું છું પછી મારે વોલમાર્ટમા એના માટે શોપીંગ કરવા જવાનુ છે પછી વાત કરીશ. તો કોઈવાર સામેથી ફોન કરી એટલી વાત કરે અને નાનાને આપ ને, નાના સાથે વાત કરતાં હવે નાની ને આપો કરતા અમને થકવી દે.” મારે કહેવું પડે “ઉમા હવે હું મારી દિકરી સાથે વાત કરું? તો કહેશે એ મારી મમ્મી છે.” અમારી એ રોજની મીઠી તકરાર. “તારી મમ્મી એ મારી દિકરી છે, અને એનો લહેકો જાણે નજર સામે એનો ચહેરો તાદૃશ્ય કરી દે. ઓહો! મારી મમ્મી તમારી દિકરી છે જેમ મારા પપ્પા મારી દાદીના દિકરા છે.”

હજી કાલે તો ઉમાનો જન્મદિવસ ઉજવાયો અને રાતે ને રાતે મહેશે દિકરીના ઢગલાબંધ ફોટા અને વીડિયો Whatsapp પર મોકલી આપ્યા. ટેક્નોલોજી ની કમાલે દુનિયાને આપણી મુઠ્ઠીમા કરી દીધી છે. ઉમા એની માની જ પ્રતિકૃતિ છે. બિંબ ને પ્રતિબિંબ.

ફોટા જોતા જોતા મને મારી એ નાનકડી ગહેના યાદ આવી ગઈ. એની પાંચમી વર્ષગાંઠ પણ આમ જ ધામધુમથી ઉજવી હતી. આજે ગહેના પોતે એક મા છે અને પાંચ વર્ષની એની દિકરી છે.
ગહેના સાચે જ અમારા ઘરનુ ઘરેણુ હતી. માબાપને મન સહુ બાળકો સરખા જ વહાલા હોય એમા કોઈ શક નથી. કહે છે ને કે પાંચ આંગળી ભલેને લાંબી ટુંકી હોય જેના પર પણ કાપો પડે, વેદના અને લોહી તો સરખું જ વહેવાનુ.
તો ય પહેલી વાર મા બનવાની એ અનુભૂતિ અને અહેસાસ કાંઈ જુદા જ સ્પંન્દનો દિલમા જગવે છે. પોતાના જ દેહમા પાંગરતુ એક નવુ જીવન, નવ મહિના રોજ નવો અહેસાસ, રોજ નવી લાગણી. કદી ડર તો કદી રોમાંચ.
અને એ ક્ષણ! એક નવજીવન ધબકતું તમારા હાથમા. જે તમામ વેદના એ દર્દ સહુ ભુલાવી માતૃત્વ નો અમરત કુંભ તમારા હાથમા ધરી દે. એટલે જ તો કહ્યુ છે કે મા ની મમતાની તોલે તો ભગવાન પણ ના આવે.
ગહેના ઘરની પહેલી દિકરી.માબાપની તો લાડકી જ પણ દાદા દાદી ને કાકા ને ફઈ સહુની આંખનો તારો.હસતી રમતી નાનકડા પગલે આખા ઘરમા ફરી વળતી. દાદા ઓફિસથી આવે એટલે સહુથી પહેલા હાથ લાંબો કરી સવાલ, “શું લાવ્યા દાદા?” અને દાદનો પણ એક જ જવાબ. “મારી ઢીંગલી માટે ચીકુ કે દ્રાક્ષ કે કેળું જે ઋતુ એ પ્રમાણે ફળ” નાનપણથી જ દાદી ની શીખામણ કે ગહેનાની માવજત બરાબર થવી જોઈએ. કોઈ ખોટી ટેવ નહિ પાડવાની. બહારના મહેમાન મળવા આવે અને ચોકલેટ લાવે તો ય સમજાવટથી કામ લે. મહેમાન ને પણ સમજાવે કે બાળકોને નાનપણથી સારી ટેવ પાડીએ તો એમની તંદુરસ્તી સારી રહે. બાળકને તો સમજ નથી આપણે જે ખાવાની ટેવ પાડીએ એ પડે.

રાતે જમવા બધાએ સાથે જ બેસવાનુ અને ભાણામા જે પીરસાય તે બધાએ ખાવાનુ. આમ નાનપણથી જ ગહેનાને બધા શાકભાજી કઠોળ વગેરે ભાવતા થઈ ગયા. દશ વર્ષની ગહેનાને લઈ જ્યારે અમદાવાદ લગનમા ગઈ તો બીજા બાળકો ના નખરા જોઈ મને મારા સાસુની કેળવણી પર ખુબ જ ગર્વ થયો. સંયુક્ત કુટુંબમા ઉછરી હોવા છતાં ગહેનાને કોઈ ખોટા લાડ ન લડાવતું અને જે સંસ્કાર એનામા હતા એ મારા માટે ગૌરવ ની વાત હતી. બીજી મમ્મી ઓ ની કાયમની ફરિયાદ સાંભળી “મારા મનુ ને તો મોળા શાક જ જોઈએ , તીખું તો એ જરાપણ ખાઈ ના શકે, દીપક તો ખાલી બટાકાનુ શાક જ ખાય, મેઘા ને તો અઠવાડિયા મા બે વાર મેક્ડોનાલ્ડના પીઝા ખાવા લઈ જવી જ પડે” આ બધું સાંભળી ને વિચાર આવ્યો ભુલ કોની?

આ બધા બાળકો પણ ગહેનાની ઉંમરના જ હતા છતાં આજે માને ફરિયાદ કરવી પડતી પણ એ વિચાર નહોતા કરી શકતા કે આનુ કારણ શું? શું પોતાની જ ભુલ નહોતી? નાનપણથી જ એક નિયમ બનાવ્યો હોત તો કદાચ આજે આ વારો ન આવત.

નાનકડી એ ગહેના ક્યારે મોટી થઈ ગઈ એ ખબરે ના પડી અને જોત જોતામા તો એના લગ્ન ના વિચાર મનને ઘેરી વળ્યા. સાસુ સસરાનો સાથ પુરો થયો અને ગહેનાનુ નસીબ એને ક્યાં લઈ જશે નો એક છાનો ડર મનને ખોતરી રહ્યો. ગહેનાની મરજી જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો, કોઈ યુવક એના ધ્યાનમા હોય, કોઈને એ ચાહતી હોય પણ એવું કાંઈ નહોતું એટલે કોઈ સારો પરિવાર, કોઈ સુપાત્ર મળે એની શોધ શરૂ થઈ.

અમે અમેરિકામા પણ કેનેડાથી એક સારા છોકરાની વાત આવી. બન્ને પરિવાર રૂબરૂ મળ્યા. ગહેના અને મહેશ થોડો સમય ઇન્ટરનેટ થી ચેટ કરતા રહ્યા અને બન્નેની સંમતિ થી આ પરિચય લગ્નના બંધનમા બંધાયો.

ઉમાના ફોટા જોતા ગહેનાની યાદ આવી અને એનુ આલ્બમ લઈ બેઠી.એના જન્મથી માંડી અત્યાર સુધીના ફોટા. પહેલા બાળકના જેટલા ફોટા હોય કદાચ બીજાના એટલા નથી હોતા. ગહેનાના દરેક મહિનાના એ બેસતા શીખી, પહેલું ડગલું ભર્યું, પહેલી વર્ષગાંઠ કંઈ કેટલાય અગણિત ફોટા. ફોટાની વણઝાર એના લગ્નના ફોટાના આલ્બમ પર આવી અટકી.

મારી નજર હાથમા લગ્નનુ શ્રીફળ લઈ નવવધુના પાનેતરમા ઘરના ઉંબરે ઊભેલી ગહેનાની તસવીર પર અટકી. આંખોમા નવજીવનનો ઉમંગ અને માતા પિતાનો હાથ છોડી નવા પરિવારમા સમાવાનો એક છાનો ડર, બન્ને ભાવ એક સાથે એના ચહેરા પર સ્થિર થઈ ગયા હતા.

દશ વર્ષ થઈ ગયા ગહેનાના લગ્નને. હજી હમણા જ જાણે એને વિદાય કરી અને આજે એ પણ એક દિકરીની મા બની ગઈ. આજે એના સાસુના મુખે જ્યારે સાંભળું છું કે તમારી ગહેના તો અમારા ઘરનુ અમોલુ ઘરેણુ છે ત્યારે બસ છાતી ગજ ગજ ફુલે છે અને એજ આશીર્વાદ હૈયેથી ઝરે છે કે દિકરી આમ જ તારા સંસારને ઉજાળતી રહેજે અને ઉમાને તારૂં પ્રતિબિંબ બનાવજે.

અસ્તુ.

શૈલા મુન્શા તા. ૦૨/૨૮/૨૦૧૫

February 28th 2015

કોઈ સાથી નથી!

જામ ભલે ને રહ્યો છલકતો સાકી નો,
બની મસ્ત ઝુમનાર, કોઈ સાથી નથી.

પ્રીત ને બનાવી પ્યાદું, રમતો એ રહ્યો!
માશુકા ના શહર મા એની કોઈ માફી નથી.

મુખવટો ગુમાન નો ઓઢી હસતો રહ્યો!
દિલમા ભરી ઉદાસી, કોઈથી છાની નથી.

આંસુ વહાવવાં વ્યર્થ હવે તો કબર પર,
જીવતાં ખબર કદી કોઇ એ રાખી નથી.

ગુમાવી મોંઘી મિરાત, ક્યાં ખબર એની!
આહ! માશુકાની, ખાલી કદી જાતી નથી.

જામ ભલે ને રહ્યો છલકતો સાકીનો,
બની મસ્ત ઝુમનાર, કોઈ સાથી નથી.

શૈલા મુન્શા. તા ૦૨/૨૨/૨૦૧૫

February 12th 2015

હાઈકુ

Posted on February 12, 2015by smunshaw

૧ – પ્રેમનો માર્ગ,
વિના સાથી અધુરો
કેમ ખુટશે?

૨ – વેલેન્ટાઈન
તહેવાર પ્રેમનો
ક્યાં છે પ્રેમ?

૩ – મીરાનો પ્રેમ,
છે જગથી નિરાળો!
કનૈયા સંગ.

૪ – ચાંદની રાત,
બને અમાવસ શી!
દિલ તુટતાં.

૫ – ક્યાં માંગુ પ્રેમ?
દિલમા જગા થોડી,
એટલું બસ!

શૈલા મુન્શા. તા. ૦૨/૧૨/૨૦૧૫

« Previous PageNext Page »
Type in
Details available only for Indian languages
Settings Settings reset
Help
Indian language typing help
View Detailed Help